Wat betekent IBU en EBC op een bierfleslabel

Stel je voor: je staat in de koelkast van je lokale webshop, je pakt er een fles uit het rek, en op het label staat "IBU 65" en "EBC 30".

Wat moet je daarmee? Is dat veel? Weinig? Maakt het überhaupt uit? Laat me het gewoon zeggen: het uitmaakt. Maar niet op de manier waarop je denkt.

IBU: bitterheid is meer dan een getal

IBU staat voor International Bitterness Units. Het meet hoe bitter een bier is, simpel gezegd.

Hoe hoger het getal, hoe bitterder de smaak. Een lager van 20 IBU smaakt glad en zoet.

Een IPA van 65 IBU kan je tong bijna prikkelen. Maar hier wordt het interessant. Dat getal vertelt je niet hoe die bitterheid voelt.

Waarom IBU je niet moet blind volgen

Een Amerikaanse IPA van 55 IBU kan scherp en resinachtig zijn, terwijl een Belgische tripel van 25 IBU een verborgen bitterheid heeft die pas bij de tweede slok opkomt. De context van het bierstijl maakt het verschil.

Wat me opvalt is dat veel brouwers hun IBU-cijfer als een soort wedstrijd behandelen. "Onze nieuwe DIPA heeft 95 IBU!" Ja, en? Als die bitterheid niet in balans staat met de moutzoetheid, heb je gewoon een smaakbord vol pijnlijke hop zonder ziel. Een goede IPA van Brouwerij De Molen of Oedipus weet bitterheid te balanceren — scherp, ja, maar met ruimte voor citrus, ananas, soms een vleugje karamel.

Dat is kunst, niet een wedstrijd om het hoogste getal. Eerlijk gezegd, ik heb bieren geproefd met 40 IBU die harder bijten dan sommige 70-IBU-bieren. Hoe kan dat?

Omdat IBU alleen de hoeveelheid isohumulonen meet — de bittere stoffen uit hop. Maar het zegt niets over de soort hop, de moutbasis, of hoe het bier is gebrouwen. Een Simcoe-hop geeft een andere bitterheid dan een Citra, ook al staat er hetzelfde getal op het label. Dus als je een IPA koopt puur op IBU, koop je op een halve waarheid.

EBC: kleur zegt meer dan je denkt

EBC is de European Brewery Convention-kleurenschaal. Het zegt iets over de kleur van het bier.

Lager getal = lichter bier. Hoger getal = donkerder.

Een pilsener zit rond de 8 EBC, een stout kan de 80 EBC passeren. Maar kleur is geen smaak. Dat vind ik trouwens een van de grootste misvattingen in de bierwereld. "Dat is een donker bier, dus het smaakt zwaar en chocolade-achtig." Niet per se.

Een Belgische dubbel van 25 EBC kan vol van karamel en gedroogd fruit smaken, terwijl een Duitse schwarzbier van 60 EBC verrassend droog en licht is.

Wil je meer leren over bierterminologie voor beginners? Wat ik merk in mijn webshop: klanten die alleen op kleur kiezen, missen soms de beste bieren. La Trappe Isid'or is een donker bier dat licht en verrassend fris is.

Chimay Blauw is diep roodbruin, maar heeft een elegantie die je niet verwacht bij die kleur. De EBC is een indicatie, geen oordeel.

Hoe EBC en IBU samen vertellen

Hier wordt het pas echt leuk. Als je beide getallen samen bekijkt, krijg je een soort "vingerafdruk" van het bier.

Een bier met EBC 12 en IBU 55? Waarschijnlijk een Amerikaanse IPA — licht van kleur, sterk bitter. Een bier met EBC 60 en IBU 20?

Misschien een stout of porter — donker, zoet, weinig bitter. Maar wees voorbereid op verrassingen.

BrewDog heeft een tijd een bier gebrouwd dat op het label zei "Session IPA" met EBC 18 en IBU 40 — en toch had het de kracht van een volwaardige IPA.

Dat is het mooie van brouwen: regels zijn er om te breken, mits je weet waarom je ze breekt.

Dus wat moet je met die getallen?

Gebruik ze als kompas, niet als bestemming. IBU en EBC geven je een richting, een verwachting.

Maar het echte verhaal begint bij de eerste slok. Daar ontdek je of de bitterheid elegant of agressief is, of de kleur de smaak ondersteunt of misleidt. En als je een bier tegenkomt waarvan je denkt: "Dit klopt niet met wat het label belooft" — dan heb je iets geleerd.

Over het bier, over de brouwer, of over jezelf. En dat is precies waarom ik dit vak doe.